View More View Less
  • 1 Muzeum Archeologiczne Pl-31007 Kraków ul. Senacka 3 Poland
  • 2 Jagiellonian University Institute of Archaeology Pl-31117 Kraków ul. Gołębia 11 Poland

The findings of the project addressing Early Neolithic lifeways in Central Europe were published in 2013 (P. Bickle, A. Whittle). As part of this research project, samples from human and animal skeletons from various Linearbandkeramik (LBK) sites of the immense area extending from Transdanubia to Alsace were submitted to stable isotope analyses in order to reconstruct the mobility, diet and social structure of Early Neolithic groups. However, owing to the nature of the submitted samples, the conclusions drawn from the analyses cannot be applied to the early LBK phase because very few human remains are known from this period, especially from East Central Europe. Interaction between households and groups — as well as the crucial issue of LBK origins — can principally be reconstructed from the study of the material culture, especially from the analysis of lithic tools and pottery (and their raw materials).The study focuses on the early LBK phase, on the comparison of the material culture of Mesolithic foragers and the LBK, and on the assessment of the finds from LBK households and settlements. This analysis is restricted to the Central European diffusion of the LBK, to the main axis extending from Transdanubia to southern Poland.

  • Bagniewski, Z. 1982 Społeczności myśliwsko-zbierackie w okresie od IX do III tysiąclecia p.n.e. na terenie Polski południowozachodniej. Studia Archeologiczne 11. Wrocław.

    Bagniewski Z. , '', in Studia Archeologiczne , (1982 ) -.

  • Bánffy, E. 2000 The Late Starčevo and the earliest Linear Pottery groups in Western Transdanubia. In: Budja, M. (ed.): 7th Neolithic Studies. ItDocumenta Praehistorica 27, 173–185.

    Bánffy E. , '', in 7th Neolithic Studies , (2000 ) -.

  • 2004 The sixth millennium BC boundary in Western Transdanubia and its role in the Central European Neolithic transition. VAH 15.

  • Bánffy, E. -Eichmann, W. J. -Marton, T. 2007 Mesolithic foragers and the spread of agriculture in Western Hungary. In: Kozłowski, J. K.-Nowak, M. (eds): Mesolithic/Neolithic interactions in the Balkans and in the Middle Danube basin. BAR-IS 1726. Oxford, 53–62.

    Marton T. , '', in Mesolithic/Neolithic interactions in the Balkans and in the Middle Danube basin , (2007 ) -.

  • Bánffy, E. -Oross, K. 2009 Entwicklung und Dynamik der Linearbandkeramik in Transdanubien. In: Zeeb-Lanz, A. (Hrsg.): Krisen — Kulturwandel — Kontinuitäten. Zum Ende der Bandkeramik in Mitteleuropa. Internationale Archäologie 10. Rahden/Westf., 219–240.

    Oross K. , '', in Krisen — Kulturwandel — Kontinuitäten. Zum Ende der Bandkeramik in Mitteleuropa , (2009 ) -.

  • Bárta, J. 1955 Tomášikovo, mezolitická stanica na Slovensku. AR 7:4, 433–436.

    Bárta J. , 'Tomášikovo, mezolitická stanica na Slovensku ' (1955 ) 7 AR : 433 -436.

  • 1960 Mezolitická industria z Mostovej pri Galante. AR 12:6, 785–790.

  • 1965 Slovensko v staršej a strednej dobe kamennej (Die Slowakei in der älteren und mittleren Steinzeit). Bratislava.

  • Bickle, P. -Whittle, A. 2013 The first farmers of Central Europe. Diversity in LBK lifeways. Oxford.

    Whittle A. , '', in The first farmers of Central Europe. Diversity in LBK lifeways , (2013 ) -.

  • Biró, K. T. 1991 The problem of continuity in the prehistoric utilization of raw material. Antaeus 19–20, 41–50, 335–339.

    Biró K. T. , '', in Antaeus , (1991 ) -.

  • Březinová, G. -Pažinová, N. 2011 Neolitická osada Hurbanovo-Bohatá. Archaeologica Slovaca Monographiae Catalogi 13. Nitra.

    Pažinová N. , '', in Archaeologica Slovaca Monographiae Catalogi , (2011 ) -.

  • Caspar, J. P. -Kaczanowska, M. -Kozłowski, J. K. 1989 Chipped stone industries of the Linear Band Pottery C ulture (LBP): Techniques, morphology and function of the implements in Belgian and Polish assemblages. Helinium 29, 175–205.

    Kozłowski J. K. , 'Chipped stone industries of the Linear Band Pottery C ulture (LBP): Techniques, morphology and function of the implements in Belgian and Polish assemblages ' (1989 ) 29 Helinium : 175 -205.

    • Search Google Scholar
  • Czekaj-Zastawny, A. 2008 Osadnictwo społeczności kultury ceramiki wstęgowej rytej w dorzeczu górnej W isły. Kraków.

    Czekaj-Zastawny A. , '', in Osadnictwo społeczności kultury ceramiki wstęgowej rytej w dorzeczu górnej W isły , (2008 ) -.

  • Dobosi, V. 1972 Mesolithische Fundorte in Ungarn. ARegia 12, 39–60.

    Dobosi V. , 'Mesolithische Fundorte in Ungarn ' (1972 ) 12 ARegia : 39 -60.

  • Dryja, S. -Kapica, M. 1995 Slady wczewsnoneolitycznego osadnictwa cyklu wstęgowego w dolnym odcinku górnej Wisły. Sprawozdania Archeologiczne 47, 55–67.

    Kapica M. , 'Slady wczewsnoneolitycznego osadnictwa cyklu wstęgowego w dolnym odcinku górnej Wisły ' (1995 ) 47 Sprawozdania Archeologiczne : 55 -67.

    • Search Google Scholar
  • Gábori, M. 1956 Mezolitikus leletek Sződligetről (Mesolithische Funde von Sződliget). ArchÉrt 83, 177–182.

    Gábori M. , 'Mezolitikus leletek Sződligetről ' (1956 ) 83 ArchÉrt : 177 -182.

  • 1968 Mesolithischer Zeltgrundriss in Sződliget. ActaArchHung 20, 33–36.

  • Kaczanowska, M. 1971 Krzemienne materiały kultur neolitycznych pochodzenia południowego z terenu Nowej Huty. In: Kozłowski, J. K. (ed.): Z badań nad krzemieniarstwem neolitycznym i eneolitycznym. Kraków, 10–24.

    Kaczanowska M. , '', in Z badań nad krzemieniarstwem neolitycznym i eneolitycznym , (1971 ) -.

  • 1985 Rohstoffe, Technik und Typologie der neolithischen Feuersteinindustrien im Nordteil des Flussgebietes der Mitteldonau. Warszawa.

  • 1994 Erwägungen über die Spaltindustrie aus Štúrovo. In: Pavúk, J. (Hrsg.): Štúrovo. Ein Siedlungsplatz der Kultur mit Linearkeramik und der Želiezovce-Gruppe. Archaeologica Slovaca Monographiae Studia 4. Nitra, 115–121.

    Kaczanowska M. , '', in Štúrovo. Ein Siedlungsplatz der Kultur mit Linearkeramik und der Želiezovce-Gruppe , (1994 ) -.

  • Kaczanowska, M. -Kozłowski, J. K. 1990 Chipped stone industry of the Vinča Culture. In: Srejović, D.-Tasić, N. (eds): Vinča and its World. Beograd, 33–47.

    Kozłowski J. K. , '', in Vinča and its World , (1990 ) -.

  • 2003 Origins of the Linear Pottery complex and the Neolithic transition in Central Europe. In: Ammerman, A. J.-Biagi, P. (eds): The widening harvest. The N eolithic transition in Europe: Looking back, looking forward. Colloquia and Conference Papers 6. Boston, 227–248.

    Kozłowski J. K. , '', in The widening harvest. The N eolithic transition in Europe: Looking back, looking forward , (2003 ) -.

  • Kalicki, T. 2006 Zapis zmian klimatu oraz działalności człowieka i ich rola w holoceńskiej ewolucji dolin środkowoeuropejskich. Warszawa.

    Kalicki T. , '', in Zapis zmian klimatu oraz działalności człowieka i ich rola w holoceńskiej ewolucji dolin środkowoeuropejskich , (2006 ) -.

  • Kalicz, N. -Makkay, J. 1972a Südliche Einflüsse im frühen und mittleren Neolithikum Transdanubiens. ARegia 12, 93–105.

    Makkay J. , 'Südliche Einflüsse im frühen und mittleren Neolithikum Transdanubiens ' (1972 ) 12 ARegia : 93 -105.

    • Search Google Scholar
  • 1972b Probleme des frühen Neolithikums der nördlichen Tiefebene. ARegia 12, 77–92.

  • Kozłowski, J. K. 1970 Z badań nad wytwórczościa krzemieniarską w kulturze ceramiki wstęgowej rytej. In: Kozłowski, J. K. (ed.): Z badań nad kulturą ceramiki wstęgowej rytej. Kraków, 73–94.

    Kozłowski J. K. , '', in Z badań nad kulturą ceramiki wstęgowej rytej , (1970 ) -.

  • 1973 The Problem of so-called Danubian Mesolithic. In: Kozłowski, S. K. (ed.): The Mesolithic in Europe. Warsaw, 315–330.

    Kozłowski J. K. , '', in The Mesolithic in Europe , (1973 ) -.

  • 2005 Remarks on the Mesolithic in the northern part of the Carpathian Basin. In: Gál, E.-Juhász, I.-Sümegi, P. (eds): Environmental Archaeology in North-Eastern Hungary. VAH 19, 175–187.

    Kozłowski J. K. , '', in Environmental Archaeology in North-Eastern Hungary , (2005 ) -.

  • Kozłowski, J. K. -Kozłowski, S. K. 1977 Epoka kamienia na ziemiach polskich. Warszawa.

    Kozłowski S. K. , '', in Epoka kamienia na ziemiach polskich , (1977 ) -.

  • 1983 Le Mésolithique à l’est des Alpes. PreAlp 19, 37–56.

  • Kozłowski, S. K. 1989 Mesolithic in Poland. A new approach. Warszawa. 2009 Thinking Mesolithic. Oxford.

    Kozłowski S. K. , '', in 2009 Thinking Mesolithic , (1989 ) -.

  • Krajcar-Bronić, I. -Minichreiter, K. -Obelić, B. -Horvatinčić, N. 2004 The oldest Early Neolithic (Starčevo Culture) settlements in Croatia: Zadubravlje-Dužine and Slavonski Brod-Galovo. In: Higham, T.-Bronk Ramsey, Ch.-Owen, C. (eds): Radiocarbon and Archaeology. The Forth symposium, St Catherine’s College, Oxford (9–14th April, 2002). Oxford University School of Archaeology Monograph 62. Oxford, 229.

    Horvatinčić N. , '', in Radiocarbon and Archaeology , (2004 ) -.

  • Kulczycka-Leciejewiczowa, A. 2008 Samborzec. Studium przemian kultury ceramiki wstęgowej rytej. Wrocław.

    Kulczycka-Leciejewiczowa A. , '', in Samborzec. Studium przemian kultury ceramiki wstęgowej rytej , (2008 ) -.

  • Lech, J. 1983 Flint mining among the early farming communities of Central Europe. Part II: The basis of research into flint workshops. PrzA 30, 47–80.

    Lech J. , 'Flint mining among the early farming communities of Central Europe. Part II: The basis of research into flint workshops ' (1983 ) 30 PrzA : 47 -80.

    • Search Google Scholar
  • 1989 A Danubian Raw Material Exchange N etwork: A case study from Bylany. In: Rulf, J. (ed.): Bylany Seminar 1987, Collected Papers. Prague, 111–120.

    Kulczycka-Leciejewiczowa A. , '', in Bylany Seminar 1987, Collected Papers , (1989 ) -.

  • 1997 Materiały krzemienne z osad społeczności wczesnorolniczych w Strachowie, woj. W rocław. In: Kulczycka-Leciejewiczowa, A.: Strachów osiedla neolitycznych rolników na Sląsku. Wrocław, 227–266.

    Kulczycka-Leciejewiczowa A. , '', in Strachów osiedla neolitycznych rolników na Sląsku , (1997 ) -.

  • 2008 Materiały krzemienne społecznosci kultury ceramiki wstęgowej rytej z Samborca, pow. Sandomierz. In: Kulczycka-Leciejewiczowa 2008, 151–204.

  • Leitner, W. 1980 Die Mesolithstation von Burgschleinitz. In: 50 Jahre Höbarthmuseum Horn. Horn, 63–101.

    Leitner W. , '', in 50 Jahre Höbarthmuseum Horn , (1980 ) -.

  • Lenneis, E. -Lüning, J. 2001 Die altbandkeramischen Siedlungen von Neckermarkt und Strögen. Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie 82. Bonn.

    Lüning J. , '', in Die altbandkeramischen Siedlungen von Neckermarkt und Strögen , (2001 ) -.

  • Lenneis, E. -Neugebauer-Maresch, C. -Ruttkay, E. 1995 Jungsteinzeit im Osten Österreichs. St. Pölten-Wien.

    Ruttkay E. , '', in Jungsteinzeit im Osten Österreichs , (1995 ) -.

  • Lenneis, E. -Stadler, P. 1995 Zur Absolutchronologie der Linearbandkeramik aufgrund von 14C-Daten. Archäologie Österreichs 6:2, 4–12.

    Stadler P. , 'Zur Absolutchronologie der Linearbandkeramik aufgrund von 14C-Daten ' (1995 ) 6 Archäologie Österreichs : 4 -12.

    • Search Google Scholar
  • Makkay, J. 1987 Kontakte zwischen der Körös-Starčevo-Kultur und der Linienbandkeramik. ComArchHung, 15–24.

    Makkay J. , '', in ComArchHung , (1987 ) -.

  • Małecka-Kukawka, J. 1992 Krzemieniarstwo społeczności wczesnorolniczych ziemi chełmińskiej: 2 połowa VI–IV tysiąclecie p.n.e. Toruń.

    Małecka-Kukawka J. , '', in Krzemieniarstwo społeczności wczesnorolniczych ziemi chełmińskiej: 2 połowa VI–IV tysiąclecie p.n.e. Toruń , (1992 ) -.

  • Marton, T. -Oross, K. 2009 Reconstructing space in a familiar world: The formation of Late LBK settlements in Central Transdanubia. In: Kozlowski, J. K. (ed.): Interactions between different models of Neolithization north of the Central European agro-ecological barrier. Kraków, 51–73.

    Oross K. , '', in Interactions between different models of Neolithization north of the Central European agro-ecological barrier , (2009 ) -.

  • Mateiciucová, I. 2008 Talking Stones: The Chipped Stone Industry in Lower Austria and Moravia and the Beginnings of the Neolithic in Central Europe (LBK), 5700-4900 BC. Dissertationes Archaeologicae Brunenses/Pragensesque 4. Brno.

    Mateiciucová I. , '', in Talking Stones: The Chipped Stone Industry in Lower Austria and Moravia and the Beginnings of the Neolithic in Central Europe (LBK), 5700-4900 BC , (2008 ) -.

  • Minichreiter, K. 2007 Slavonski Brod-Galovo, arheološka istraživanja 2006 (Slavonski Brod-Galovo, archaeological research 2006). Annales Instituti Archeologici 3:1, 26–30.

    Minichreiter K. , 'Slavonski Brod-Galovo, arheološka istraživanja 2006 ' (2007 ) 3 Annales Instituti Archeologici : 26 -30.

    • Search Google Scholar
  • Oross, K. 2004 Das neolithische Dorf von Balatonszárszó (Forschungen zwischen 2000–2002). Antaeus 27, 61–80.

    Oross K. , 'Das neolithische Dorf von Balatonszárszó (Forschungen zwischen 2000–2002) ' (2004 ) 27 Antaeus : 61 -80.

    • Search Google Scholar
  • Pavlů, I. 2005 Neolitizace střední Evropy (The neolithisation of Central Europe). AR 57:2, 293–302.

    Pavlů I. , 'Neolitizace střední Evropy ' (2005 ) 57 AR : 293 -302.

  • Pavúk, J. 1972 Neolithisches Gräberfeld in Nitra. SlA 20:1, 5–105.

    Pavúk J. , 'Neolithisches Gräberfeld in Nitra ' (1972 ) 20 SlA : 5 -105.

  • 1980 Ältere Linearkeramik in der Slowakei. SlA 28:1, 7–90.

  • Pazdur, A. -Fogtman, M. -Michczyński, A. -Pawlyta, J. -Zając, M. 2004 14C chronology of Mesolithic sites from Poland and the background of environmental changes. Radiocarbon 46:2, 809–826.

    Zając M. , '14C chronology of Mesolithic sites from Poland and the background of environmental changes ' (2004 ) 46 Radiocarbon : 809 -826.

    • Search Google Scholar
  • Pusztai, R. 1957 Mezolitikus leletek Somogyból (Mesolithische Funde im Komitat Somogy). JPMÉ, 96–105.

    Pusztai R. , '', in JPMÉ , (1957 ) -.

  • Renfrew, C. -Dixon, J. E. -Cann, J. R. 1968 Further analysis of Near Eastern obsidians. PPS 34, 319–331.

    Cann J. R. , 'Further analysis of Near Eastern obsidians ' (1968 ) 34 PPS : 319 -331.

  • Rook, E. 1980 Osadnictwo neolityczne w jaskiniach W yżyny Krakowsko-Częstochowskiej. MatArch 20, 5–130.

    Rook E. , 'Osadnictwo neolityczne w jaskiniach W yżyny Krakowsko-Częstochowskiej ' (1980 ) 20 MatArch : 5 -130.

    • Search Google Scholar
  • Simon, K. H. 1992 Gellénháza-Városvölgy. RégFüz Ser. I. 44, 9.

    Simon K. H. , 'Gellénháza-Városvölgy ' (1992 ) 44 RégFüz Ser. I : 9 -.

  • Stadler, P. -Kotova, N. 2010 Early Neolithic settlement from Brunn Wolfholz in Lower Austria and the problem of the origin of (Western) LBK. In: Kozłowski, J. K.-Raczky, P. (eds): Neolithization of the Carpathian Basin: Northernmost distribution of the Starčevo/Körös Culture. Kraków-Budapest, 325–348.

    Kotova N. , '', in Neolithization of the Carpathian Basin: Northernmost distribution of the Starčevo/Körös Culture , (2010 ) -.

  • Starkel, L. 1996 Geomorphic role of extreme rainfalls in the Polish Carpathians. Studia Geomorphologica Carpato-Balcanica 30, 21–38.

    Starkel L. , 'Geomorphic role of extreme rainfalls in the Polish Carpathians ' (1996 ) 30 Studia Geomorphologica Carpato-Balcanica : 21 -38.

    • Search Google Scholar
  • Tichý, R. 1962 Osídlení s volutovou keramikou na Moravě (Die Besiedlung mit Voluten- (Linearband)Keramik in Mähren). PA 53:2, 245–305.

    Tichý R. , 'Osídlení s volutovou keramikou na Moravě ' (1962 ) 53 PA : 245 -305.

  • Valoch, K. 1978 Die endpaläolithische Siedlung in Smolín. Studie Archeologického Ústavu ČSAV v Brně 6. Praha.

    Valoch K. , '', in Studie Archeologického Ústavu ČSAV v Brně , (1978 ) -.

  • Vértes, L. 1962 Die Ausgrabungen in Szekszárd-Palánk und die archäologischen Funde. Światowit 24, 159–202.

    Vértes L. , 'Die Ausgrabungen in Szekszárd-Palánk und die archäologischen Funde ' (1962 ) 24 Światowit : 159 -202.

    • Search Google Scholar
  • Willis, K. J. 1995 The pollen-sedimentological evidence for the beginning of agriculture in Southeastern Europe and Anatolia. Poročilo o raziskovanju paleolitika, neolitika in eneolitika v Sloveniji 22, 9–24.

    Willis K. J. , 'The pollen-sedimentological evidence for the beginning of agriculture in Southeastern Europe and Anatolia ' (1995 ) 22 Poročilo o raziskovanju paleolitika, neolitika in eneolitika v Sloveniji : 9 -24.

    • Search Google Scholar