View More View Less
  • 1 Institute of the Polish Language, al. Mickiewicza 31, PL-31-120 Kraków
Restricted access

Purchase article

USD  $25.00

1 year subscription (Individual Only)

USD  $634.00

Abstract

The paper discusses the influence of the Habsburg topographic surveys and cartography on the toponymic landscape of the former crown land of Galicia. Publicly available maps have had a great impact on the geographical names used both by locals and non-locals. The Habsburg toponymic policy was characterized by non-Germanisation of already existing Galician toponyms. The Habsburg toponymic heritage is therefore of double nature: 1) forms of toponyms popularized by Austro-Hungarian maps (especially by Spezialkarte) influenced a wide toponymic usus as well as the toponymy of the later maps (especially interwar-Polish military maps) – these popularized forms may have differed from the names used by the local communities, which could have been caused by a surveyor’s mistake; 2) the topographic and cartographic materials produced by the Austro-Hungarian institutions are a valuable source for toponomastic research. In the paper, the Austro-Hungarian and interwar-Polish topographic manuals are analysed. These documents defined the way a surveyor had to collect and process geographical names. The examples and possible causes of some Polonized forms occurring in Spezialkarte are discussed. Next, the influence of the Austrian maps on the toponymy of Polish maps is explained. Finally, hilarious examples of cartographic name-copying are given.

  • AN 1894 =

    Anhang A zur Instruction für die militärische Landesaufnahme. II. Technischer Theil. Wien, 1894.

  • BukowskiJaneczek 2013 =

    Bukowski Waldemar , Janeczek Andrzej: Mapa józefińska Galicji (1779–1783) w przededniu edycji. Przedmiot i założenia programu wydawniczego. Studia Geohistorica 1 (2013): 91112.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Czarnota 1930 =

    Czarnota Tadeusz : Polski Przegląd Kartograficzny. T. 1–2. Wiadomości Służby Geograficznej 1930/1: 99107.

  • Faluszczak 2011 =

    Faluszczak F. P. Kartografia Galicji Wschodniej. Rzeszów, 2011.

  • Gąsiorowski 1934 =

    Gąsiorowski Henryk : Karpaty Wschodnie jako teren walk legjonowych w świeżych publikacjach. Wierchy 12 (1934): 133140.

  • Hofstätter 1989 =

    Hofstätter Ernst : Beiträge zur Geschichte der österreichischen Landesaufnahmen. Ein Überblick der topographischen Aufnahmeverfahren, deren Ursprünge, ihrer Entwicklungen und Organisationsformen der vier österreichischen Landesaufnahmen. Bd. 1–2. Wien, 1989.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Hrabec 1950 =

    Hrabec Stefan : Nazwy geograficzne Huculszczyzny. Kraków, 1950.

  • IN 1875 =

    Instruction für die militärische Landesaufnahme (Militärmappirung). II. Theil. Wien, 1875.

  • IN 1887 =

    Instruction für die militärische Landesaufnahme (Militär-Mappirung und Reambulierung). II. Technischer Theil. Wien, 1887.

  • IN 1903 =

    Instruction für die militärische Landesaufnahme. II. Technischer Theil. Wien, 1903.

  • IN 1925 =

    Instrukcja topograficzna. Część II techniczna. Warszawa, 1925.

  • IN 1936 =

    Instrukcja topograficzna Wojskowego Instytutu Geograficznego. Część III. Zdjęcie stolikowe. Warszawa, 1936.

  • Jordan 2014 =

    Jordan Peter : Das Wiener Militärgeographische Institut und seine Bedeutung für die Kartographie in Ostmittel- und Südosteuropa. In: 250 Jahre Landesaufnahme. Festschrift. Wien, 2014. 5173.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Konias 2000 =

    Konias Andrzej : Kartografia topograficzna Śląska Cieszyńskiego i zaboru austriackiego od II połowy XVIII wieku do początku XX wieku. Katowice, 2000.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Kontny 1936 =

    Kontny Piotr : A więc… Czarna Góra? Niema szczytu „Rozśpiewanego“ ani nawet „Popa Iwana“. Jest nazwa, którą zna tradycja! Ilustrowany Kuryer Codzienny, 10 kwietnia 1936. 2021.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Krukar 1992 =

    Krukar Wojciech : Wybrane nazwy topograficzne na mapach Łemkowszczyzny Wschodniej. Magury ’92. Warszawa, 1992. 3449.

  • Krukar 2016 =

    Krukar Wojciech : Nazwy terenowe. In: Wolski Jacek (Hrsg.): Bojkowszczyzna Zachodnia – wczoraj, dziś i jutro. T. 2. Warszawa, 2016. 271345.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Mrózek 1990 =

    Mrózek Robert : System mikrotoponimiczny Śląska Cieszyńskiego XVIII wieku. Katowice, 1990.

  • Romanow 1929 =

    Romanow Wiktor : Organizacja prac nad ustaleniem nazw miejscowości w Polsce. Wiadomości Służby Geograficznej 1929/3–4: 130139.

  • Rymut 1987 =

    Rymut Kazimierz : Nazwy miast Polski. Wrocław–Warszawa–Kraków– Gdańsk–Łódź, 1987.

  • Styś 1932 =

    Styś Wincenty : Metryki gruntowe józefińskie i franciszkańskie jako źródła do historji gospodarczej galicji. In: Bujak Franciszek, Rutkowski Jan (Hrsg.): Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych. T. 2. Lwów, 1932. 5792.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Turkawski 1880 =

    Turkawski M. A. Wspomnienia Czarnohory. Warszawa, 1880.

  • Włoskowicz 2015a =

    Włoskowicz Wojciech : Toponomastyczna praca topografa w Austro-Węgrzech i w II Rzeczypospolitej. Prace Językoznawcze 2015/3: 137153.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Włoskowicz 2015b =

    Włoskowicz Wojciech : Labels on the maps of the Third Military Survey of Austria–Hungary and on the survey maps of the Military Geographical Institute (Wojskowy Instytut Geograficzny) in Warsaw in the light of survey manuals. Polish Cartographical Review 47 (2015): 3143.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Włoskowicz 2015c =

    Włoskowicz Wojciech : Toponimia Huculszczyzny na austro-węgierskich i polskich mapach topograficznych (od poł. XIX w. do 1939 roku). In: Valentová Iveta (Hrsg.): 19. slovenská onomastická konferencia. Bratislava, 28–30. apríla 2014. Bratislava, 2015. 298307.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Wolski 2000 =

    Wolski Jacek : Austriacki kataster podatku gruntowego na ziemiach polskich oraz jego wykorzystanie w pracach urzędowych i badaniach naukowych. Polski Przegląd Kartograficzny 32 (2000): 199212.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Wolski 2016 =

    Wolski Jacek : Kartografia topograficzna Bojkowszczyzny Zachodniej (1772–1939). In: Wolski Jacek (Hrsg.): Bojkowszczyzna Zachodnia – wczoraj, dziś i jutro. T. 1. Warszawa, 2016. 107174.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Zabrocki 1968 =

    Zabrocki Ludwik : Zasięgi wewnętrznego językowego magazynowania nazw jednostkowych. In: Hrabec S. et al. (Hrsg.) Symbolae philologicae in honorem Vitoldi Taszycki. Wrocław–Warszawa–Kraków, 1968. 416424.

    • Search Google Scholar
    • Export Citation