View More View Less
  • 1 ELTE PPK, Budapest
  • 2 Uniwersytet Warszawski, Warszawa
Open access

Absztrakt:

A tanulmány a lengyelországi tanügyigazgatás hangsúlyváltozásait mutatja be. Arra keresi a választ, hogy hogyan alakult, és milyen tényezők formálták az állam és önkormányzatok közötti feladatmegosztást az elmúlt harminc évben. Az önkormányzatok a kilencvenes években fokozatosan vették át a fenntartói feladatokat az államtól, ezzel párhuzamosan a középszintű regionális állami oktatásirányítási szerv, a kuratorium oświaty szerepe is átalakult. Az 1999-es rendszerszintű reform során a kuratoriumok és önkormányzatok viszonya, feladatkörei nem kerültek tisztázásra. Az eredetileg csak a működtetői feladatokért felelős önkormányzatokra egyre több felelősség hárult az oktatás minőségével kapcsolatban, mely eredetileg a kuratoriumok feladata volt. Ezzel párhuzamosan ez utóbbiak hatalma és feladatkörei a 2000-es években tovább csökkentek, később a megszüntetésük is felmerült. 2015-ben viszont újabb rendszerszintű oktatási reform indult meg, melynek során a folyamat megfordult. A jelenlegi kormány a kuratoriumok szerepének erősítésével az állam oktatási szerepét erősíti.

If the inline PDF is not rendering correctly, you can download the PDF file here.

  • 1

    Chłoń-Domińczak, A. (2013, ed.) Liczą się efekty. Raport o stanie Edukacji 2012. Warszawa, Instytut Badań Edukacyjnych.

  • 2

    Federowicz, M., Choińska-Mika, J. & Walczak, D. (2014, ed.) Liczą się nauczyciele. Raport o stanie edukacji 2013. Warszawa, Institut Badań Edukacyjnych.

  • 3

    Federowicz, M. & Sitek, M. (2011, eds) Społeczeństwo w drodze do wiedy. Raport o stanie edukacji 2010. Warszawa, Institut Badań Edukacyjnych.

  • 4

    GUS (2016) GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Powierzchnia i ludność w prekroju terytorialnym w 2016 r. https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5468/7/13/1/powierzchnia_i_ludnosc_w_przekroju_terytorialnym_w_2016_r.pdf [Letölve: 2019. 05. 29.]

  • 5

    Handke, M. (2015) Poland: Changing the Whole System at Once. Phi Delta Kappan, Vol. 97. No. 3. pp. 34–37. .

    • Crossref
    • Export Citation
  • 6

    Herbst, M. (2012) Wynagrodzenia nauczycieli w Polsce – rozwiązania systemowe, dynamika i zróżnicowanie terytorialne. In: M. Herbst (ed.) Finansowanie oświaty. Warszawa, Wydawnictwo ICM Uniwersytetu Warszawskiego. pp. 1–40.

  • 7

    Herbst, M. (2018) Wynagrodzenia nauczycielskie – kto ma rację? https://wiedzadlapolityki.wordpress.com/2018/04/17/wynagrodzenia-nauczycielskie-kto-ma-racje/ [Letölve: 2019. 05. 13.]

  • 8

    Herbst, M. & Herczyński, J. (2015) Decentralizacja oświaty w Polsce: Doświadczenia 25 lat. In: Bilans zmian instytucjonalnych Polska oświata w okresie transformacji. Warszawa, Instytut Badań Edukacyjnych.

  • 9

    Herbst, M., Herczyński, J., Federowicz, M., Smak, M., Walczak, D. & Wojciuk, A. (2015) Bilans zmian instytucjonalnych Polska oświata w okresie transformacji. Warszawa, Instytut Badań Edukacyjnych.

  • 10

    Herbst, M. & Levitas, A. (2012) Decentralizacja systemu oświaty w Polsce 2000–2010: czas stabilizacji i nowe wyzwania. In: M. Herbst (ed.) Decentralizacja oświaty. Warszawa, Wydawnictwo ICM.

  • 11

    Herbst, M. & Wojciuk, A. (2014) Przestrzenne nierówności oferty edukacyjnej w zdecentralizowanym systemie oświaty. Przypadek Polski. Edukacja, Vol. 1. No. 126. pp. 34–52.

  • 12

    Herbst, M. & Wojciuk, A. (2017) Common Legacy, Different Paths: The Transformation of Educational Systems in the Czech Republic, Slovakia, Hungary and Poland. Compare, Vol. 47. No. 1. pp. 118–132. .

    • Crossref
    • Export Citation
  • 13

    Herczyński, J. (2012) Modele decentralizacji oświaty. In: M. Herbst (ed.) Decentralizacja oświaty. Warszawa, Wydawnictwo ICM.

  • 14

    Herczyński, J. & Sobotka, A. (2017) Organisational models of gymnasium in Poland. Edukacja, Vol. 141. No. 2. pp. 5–31. .

    • Crossref
    • Export Citation
  • 15

    Kloc, K. (2012) Konflikty w procesie racjonalizacji sieci szkół. In: A. Levitas (ed.) Strategie oświatowe. Warszawa, Wydawnictwo ICM.

  • 16

    Kurzyna-Chmiel, D. (2018) Główne obszary rozwoju oświaty samorządowej od początku lat 90-tych poprzedniego wieku. Studia z teorii wychowania, Vol. IX. No. 4 (25). pp. 55–70.

  • 17

    Levitas, A. (2018) Local Government Reform as State Building: What the Polish Case Says about “Decentralisation”. Zarządzanie Publiczne Public Governance, Vol. 45. No. 3(45). pp. 5–25. .

    • Crossref
    • Export Citation
  • 18

    Levitas, A. & Herczyński, J. (2002) Decentralization, Local Governments and Education Reform in Post Communist Poland. In: K. J. Davey (eds): Balancing National and Local Responsibilities. Education Management and Finance in Four Central European Countries. Budapest, OSI. pp. 113–189.

  • 19

    Levitas, A. & Herczyński, J. (2012) Decentralizacja systemu oświaty w Polsce. Lata 1990–2000 – tworzenie systemu. In: M. Herbst (ed.) Decentralizacja oświaty. Warszawa, Wydawnictwo ICM.

  • 20

    Mazurkiewicz, G., Walczak, B. & Jewdokimow, M. (2014) Implementation of a New School Supervision System in Poland. OECD Education Working Paper, No. 111. http://dx.doi.org/10.1787/5jxrlxrxgc6b-en

  • 21

    Pilich, M. (2008) Ustawa o systemie oświaty – komentarz. 2. wydanie. Warszawa, Wolters Kluwer Polska.

  • 22

    Pilich, M. & Olszewski, A. (2018) Prawo Oświatowe oraz przepisy wprowadzające Komentarz. Warszawa, Wolters Kluwer Polska.

  • 23

    Raport (2019) Raport o finansowaniu oświaty w Polsce w latach 2004–2018. http://www.funduszeunijne.zgwrp.org.pl/attachments/article/1476/Raport.pdf [Letölve: 2019. 05. 13.]

  • 24

    Sadura, P. (2017) Państwo, szkoła, klasy. Warszawa, Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

  • 25

    Śliwerski, B. (2013) Diagnoza uspołecznienia publicznego szkolnictwa III RP w gorsecie centralizmu. Kraków Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

  • 26

    Śliwerski, B. (2015) Analiza polityki oświatowej wobec pozoru demokracji w szkolnictwie publicznym. Rocznik Pedagogiczny, Vol. 38. pp. 9–29.

  • 27

    Sobotka, A. (2016) Trudności we wprowadzaniu reformy gimnazjalnej na obszarach wiejskich. Edukacja, Vol. 3. No. 138. pp. 75–97.

  • 28

    Suchecka, J. (2016) Jego badania stały się dla minister Zalewskiej podstawą do likwidacji gimnazjów. Nam mówi: “Nikt mnie o zdanie nie pytał”. Gazeta Wyborcza, 2016. október 23.

  • 29

    Szydło, B. (2015) Exposé premier Beaty Szydło – stenogram. https://www.premier.gov.pl/expose-premier-beaty-szydlo-stenogram.html [Letölve: 2019. 05. 13.]

  • 30

    Zahorska, M. (2016) Nieznośna lekkość… reformowania oświaty. Studia z Polityki Publicznej, Vol. 10. No. 2. pp. 43–64.